Malatya kuru kayısısının düşük maliyetle üretim yapan Orta Asya ülkeleri karşısında pazar kaybettiği belirtildi. Son yıllarda ihracatın yüzde 40’a varan oranda gerilediğine dikkat çekilerek üreticilere pozitif ayrımcılık yapılması istendi.
Malatya ekonomisinin temel ürünlerinden kuru kayısıda artan üretim maliyetleri ve uluslararası rekabet, ihracatı olumsuz etkiledi.
Yeşilyurt Ziraat Odası Başkanı Doğan Solmaz, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan’ın kurutma tekniklerini geliştirerek kükürtlü ve gün kurusu kayısı üretimine yöneldiğini söyledi.
Düşük maliyet pazardaki dengeleri değiştirdi
Orta Asya ülkelerinde girdi maliyetlerinin düşük, üretim desteklerinin ise yüksek olduğunu belirten Solmaz, bu nedenle söz konusu ülkelerin Malatya kayısısına ciddi rakip hâline geldiğini ifade etti.
Solmaz, “Son dönemlerde rekoltenin düşük olması, fiyat avantajı ve kalitenin Malatya kayısına yaklaşması nedeniyle tüketici ülkeler bu bölgelere yöneldi. Bizim 7-8 dolara sattığımız kayısıyı rakip ülkeler 1 dolar 90 sente satıyor. Tüketici doğal olarak daha düşük fiyatlı ürüne yöneliyor” dedi.
Serbest bölge uyarısı
Bazı ihracatçıların serbest bölgelerde kayısı işleme ve paketleme fabrikaları açtığını aktaran Solmaz, rakip ülkelerden getirilen ürünlerin bu tesislerde işlenerek yeniden ihraç edilmesinin Malatya kayısısının ihracatına zarar verdiğini savundu.
Gümrükte işlem gören Türk kuru kayısısının payının son yıllarda düştüğünü dile getiren Solmaz, ihracattaki gerilemenin yüzde 40’lara ulaştığını öne sürdü.
Üretici için destek alımı çağrısı
Kayısının kilogram fiyatının kaliteye göre 200 ile 300 lira arasında değiştiğini kaydeden Solmaz, yüksek üretim maliyetleri nedeniyle mevcut fiyatların çiftçinin zararını karşılamadığını belirtti.
Solmaz, çözüm önerilerini şöyle sıraladı:
“Çiftçimiz üretimde pozitif ayrımcılıkla desteklenmeli, üretim maliyetleri düşürülmelidir. Ar-Ge çalışmalarına ağırlık verilmeli ve lisanslı depoculuk üzerinden destek alımları yapılmalıdır. Alınan kayısılar da ihracatçılara uygun şartlarda verilmelidir.”
Türkiye’nin yaklaşık 10 yıl önce dünya kuru kayısı tüketiminin yüzde 85’ini karşıladığını hatırlatan Solmaz, gerekli tedbirlerin alınmaması hâlinde Malatya kayısısının küresel pazardaki payının daha da gerileyebileceği uyarısında bulundu.
